Web Analytics Made Easy -
StatCounter

ยาเพร็พ PrEP คืออะไร ช่วยป้องกันเอชไอวีได้จริงหรือ?

เพร็พ ป้องกันตัวเองจากการติดเชื้อเอชไอวี โดย PrEP เป็นการใช้ยาต้านไวรัส ในผู้ที่มีความเสี่ยงก่อนจะมีการสัมผัสเชื้อหรือก่อนจะมีความเสี่ยง เพื่อให้ร่างกายมีระดับยาที่เพียงพอในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี 

 

สารบัญเนื้อหาเกี่ยวกับยาเพร็พ

ยาเพร็พ PrEP คืออะไร?

ยาเพร็พ หรือ PrEP (Pre-exposure prophylaxis) คือยาต้านไวรัสเอชไอวีสำหรับผู้ที่ไม่มีเชื้อ ใช้เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อเอชไอวีสำหรับกลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น กลุ่มชายรักชาย สาวประเภทสอง หรือผู้ที่มีพฤติกรรมการเปลี่ยนคู่นอนบ่อย คู่นอนมีเชื้อเอชไอวี เป็นต้น โดยจากการศึกษาวิจัยพบว่าการใช้ยาเพร็พ PrEP สามารถป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีก่อนการสัมผัสเชื้อได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากกว่า 90%  ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการใช้ยาเพร็พอย่างถูกต้องตามแพทย์ผู้เชี่ยวชาญแนะนำ

 

หลักการใช้ยาเพร็พ PrEP

ยาเพร็พถูกใช้ในกรณีก่อนมีความเสี่ยงสัมผัสเชื้อ มีคุณสมบัติในการต้านไวรัสทำให้ร่างกายมีระดับยาเพียงพอที่จะยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื้อเอชไอวี จึงเป็นวิธีการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ก่อนรับยาเพร็พ PrEP ต้องตรวจอะไรบ้าง?

 

ก่อนการทานยาเพร็พ PrEP จะต้องมีการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนเสมอ พร้อมกับตรวจเลือดเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีการติดเชื้อเอชไอวีมาก่อน รวมถึงการทำงานของตับและไตต้องอยู่ในเกณฑ์ปกติ โดยจะต้องทานยาอย่างต่อเนื่องตามแพทย์แนะนำ ซึ่งในระหว่างทานยาเพร็พผู้รับยาจะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด และมีวินัยในการติดตามผลเลือดเพื่อยืนยันว่าไม่มีการติดเชื้อเอชไอวี รวมถึงตรวจเช็คการทำงานของตับและไตว่าปกติ

 

ยาเพร็พ PrEP รับประทานอย่างไร?

  • ทานยาเพร็พ วันละ 1 เม็ด ต้องทานยาให้ตรงเวลาเดิมของทุกวัน 

  • ต้องทานอย่างน้อย 7 วันก่อนมีเพศสัมพันธ์ และทานต่อเนื่อง 3 เดือนเต็ม

  • กรณีทานยาอื่นเป็นประจำอยู่ก่อนแล้ว ควรแจ้งแพทย์ให้ทราบ

  • ไม่ควรทานยาเพร็พ 2 เม็ดในวันเดียว หากลืมทานยา ให้ทานเม็ดที่ลืมเมื่อนึกขึ้นได้ทันที แต่ถ้าใกล้เวลาทานเม็ดต่อไปแล้วให้ทานยาเม็ดถัดไปตามปกติ

  • ควรปรึกษาแพทย์ทันทีหากมีความเสี่ยงคล้ายติดเชื้อเอชไอวี

  • อาจมีอาการข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ น้ำหนักลด 

  • ยังคงต้องสวมถุงยางอนามัยทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์ เพื่อป้องกันโรคติดต่อทาง

  • เพศอื่นๆ

 

ถ้าใช้ยาเพร็พ PrEP ยังต้องสวมถุงยางอนามัยหรือไม่ ?

การทานยาเพร็พเป็นหนึ่งในตัวเลือกของการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีได้จริง แต่ควรใช้ร่วมกับถุงยางอนามัยด้วย ซึ่งวิธีการป้องกันที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด คือการสวมใส่ถุงยางอนามัยควบคู่ไปกับการกินยาเพร็พจะเป็นสิ่งที่ดีที่สุด เพราะสามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆได้ เช่น หนองใน โรคซิฟิลิส โรคเริมอวัยวะเพศ เป็นต้น

 

ควรทำอย่างไรถ้าลืมทานยาเพร็พ PrEP ตามเวลา

ประสิทธิภาพของยาเพร็พจะมีผลสูงสุดก็ต่อเมื่อทานยาสม่ำเสมอและต่อเนื่อง หากในกรณีที่ลืมทานยา วันต่อไปยังสามารถทานยาเพร็พต่อไปจนครบกำหนดได้ หากขณะนั้นยังไม่มีเชื้อเอชไอวีในร่างกาย ซึ่งแน่นอนว่าประสิทธิภาพต้านเชื้อไวรัสเอชไอวีจะลดลง

ต้องตรวจเลือดระหว่างทานยาเพร็พ PrEP บ่อยแค่ไหน

 

ในระหว่างการทานยาเพร็พ จะต้องทำการตรวจเลือดทุก 3 เดือน เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีเชื้อเอชไอวีในร่างกาย ให้มั่นใจว่ายาเพร็พมีประสิทธิภาพที่ดีภาพต่อร่างกาย ผู้ทานยาไม่มีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ รวมถึงตรวจเช็คว่าการทำงานของไตอยู่ในเกณฑ์ดี ซึ่งหากตรวจพบอาการอื่นๆที่ปกติแพทย์จะได้ทำการรักษาได้อย่างทันท่วงที

 

สามารถรับยาเพร็พ ซื้อ PrEP ได้ที่ไหนบ้าง

ปัจจุบันยาเพร็พในประเทศไทยยังไม่มีให้บริการในระบบหลักประกันสุขภาพของรัฐ ผู้ที่ต้องการสามารถปรึกษาแพทย์เพื่อรับยาเพร็พได้จากสถานพยาบาลเอกชน หรือ คลินิก ซึ่งต้องเสียค่าใช้จ่ายเอง แต่ในบางพื้นที่จะมีโครงการต่างๆเกี่ยวกับการรณรงค์ด้านเอชไอวีที่ได้รับการยอมรับ โดยกลุ่มที่มีความเสี่ยงรับเชื้ออย่าง ชายรักชาย หรือ สาวประเภทสอง หรือผู้ที่สนใจ สามารถเข้ารับยาเพร็พฟรีได้

 

ราคาของยาเพร็พ PrEP ในปัจจุบัน

คลีนิคนิรนาม สภากาชาดไทย ให้บริการยาเพร็พ PrEP 15 ในราคาที่ย่อมเยาเข้าถึงได้ โดยค่ายาและค่าใช้จ่ายการตรวจทางห้องปฏิบัติการต่างๆ โดยเฉลี่ยแล้วประมาณ 15 บาทต่อวัน หรือ 450 บาทต่อเดือนเท่านั้น

 

การทานยาเพร็พ PrEP มีทั้งหมดกี่วิธี

การรับประทานยาเพร็พสามารถเลือกได้ทั้งหมด 2 วิธี ตามความเหมาะสมกับการดำเนินชีวิตของแต่ละบุคคล คือ 

  • Daily : ยาเพร็พรายวันที่ต้องทานต่อเนื่องในเวลาเดิมทุกวัน สามารถเริ่มทานครั้งแรกจำนวน 2 เม็ด ก่อนการมีเพศสัมพันธ์ 2 - 24 ชั่วโมง จากนั้นต้องทานต่อเนื่องวันละ 1 เม็ด และต้องทานจนครบ 30 วัน

  • On Demand : ยาเพร็พเมื่อต้องการสำหรับผู้ที่มีการวางแผนทานตามความต้องการ เช่น ทานเฉพาะช่วงที่จะมีเพศสัมพันธ์ จำนวน 2 เม็ด ก่อนการมีเพศสัมพันธ์ 2 - 24 ชั่วโมง และต้องทานยาเพร็พจำนวน 1 เม็ด ถัดจากการมีเพศสัมสัมพันธ์ 1 วัน และสุดท้ายทานยาเพร็พอีก 1 เม็ด ถัดจากการมีเพศสัมสัมพันธ์ 2 วัน (ถัดจากกการกินเพร็พวันที่ 2 บวกอีก 24 ชั่วโมง)

 

ใครบ้างที่ควรใช้ยาเพร็พ PrEP

การใช้ยาเพร็พ PrEP เป็นประโยชน์กับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี และร่างกายต้องมีความพร้อมสำหรับการทานยาเพร็พอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผู้ที่มีความเสี่ยงติดเชื้อเอชไอวี เช่น

  • กลุ่มชายรักชาย

  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่มีเชื้อเอชไอวี

  • พฤติกรรมการเปลี่ยนคู่นอนหลายคน

  • กลุ่มผู้ที่ให้บริการทางเพศ

  • คู่นอนมีเชื้อเอชไอวี

  • ผู้ที่เคยทานยาเป๊ป หรือ ยาต้านฉุกเฉินหลังเสี่ยง มากกว่าหนึ่งครั้งในช่วงปีที่ผ่านมา

  • ผู้ใช้ยาเสพติดชนิดฉีด

  • ผู้ที่เคยติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ

 

ยาเพร็พ PrEP ปลอดภัยหรือไม่ มีผลข้างเคียงมากน้อยแค่ไหน?

โดยส่วนใหญ่ผู้ที่ใช้ยาเพร็พมักจะไม่มีผลข้างเคียงใดๆ ซึ่งจากสถิติผู้ที่มีอาการข้างเคียงพบได้น้อยมากและไม่ส่งผลที่อันตรายต่อร่างกาย อาจแสดงอาการคลื่นไส้ ปวดศีรษะ ท้องเสีย หรือเบื่ออาหาร หลังจากนั้นอาการจะดีขึ้นเมื่อทานยาต่อเนื่องประมาณ 2-3 สัปดาห์ หากในกรณีที่มีความผิดปกตินอกเหนือที่กล่าวมาหรือรุนแรงมากขึ้นควรปรึกษาแพทย์โดยด่วน

 

ยาเพร็พ PrEP คือวัคซีนหรือไม่

เพร็พไม่ใช่วัคซีนสำหรับฉีดเข้าสู่ร่างกาย เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันเหมือนกับโรคอื่นๆ  แต่เป็นยาชนิดรับประทานที่มีคุณสมบัติในการต้านเชื้อเอชไอวีเท่านั้น โดยมีหลักการทานคล้ายกับยาคุมกำเนิดที่จะต้องทานทุกวันจนร่างกายมีระดับยาเพียงพอที่จะป้องกันการติดเชื้อได้

หญิงตั้งครรภ์สามารถใช้ยาเพร็พ PrEP ได้หรือไม่

 

ผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ หรือ ผู้หญิงที่วางแผนตั้งครรภ์ สามารถใช้ยาเพร็พได้และมีบุตรได้ปกติ การทานยาเพร็พไม่มีผลต่อการตั้งครรภ์แต่อย่างใด ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้อง

 

สรุป 

อย่าลืมนะว่า เพร็พ PrEP ป้องกันได้แค่เอชไอวี ควรใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วยทุกครั้งเพื่อป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ และการยาเพร็พก็ต้องมีวินัย ทานยาให้ตรงเวลาและไม่ควรลืม 

หนึ่งเสียง หนึ่งความรู้ เพื่อลดการติดเชื้อในผู้ป่วยรายใหม่ สร้างความเข้าใจให้เกิดการป้องการ ช่วยเหลือผู้ติดเชื้อเอชไอวี เข้าสู่การรักษา และลดการตีตราในสังคม

ติดต่อเรา

ที่อยู่: 150/4 หมู่ 1 หนองป่าครั่ง  เมือง เชียงใหม่. 50000
อีเมล์: team@lovefoundation.or.th

Line: @lovefoundation

  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube